donderdag 5 juni 2014

Melk moet niet.

Door Anco van Hal

Al meer dan een jaar lang krijgen we op de redactie van Hello Anco vragen of we aandacht kunnen besteden aan de vraag of melk nu wel of niet goed voor je is.
Zelf ben ik meer dan een jaar geleden al gestopt met koemelk drinken omdat ik zo’n last van m’n darmen had. Dit hielp direct en ik begon te onderzoeken op internet waarom ik, zoals velen anderen, blijkbaar opeens niet meer tegen koemelk kan.

Melk, de eerlijke witte motor?
Laten we eerst duidelijk zeggen dat we het over koemelk hebben. Geen geitenmelk of alternatieve melk zoals rijstmelk of amandelmelk.
De meesten van ons zijn opgevoed met het feit dat melk goed voor je botten is en dat het over het algemeen gezond voor je is. Ik zelf kreeg in de jaren ‘70 en ‘80 elke dag schoolmelk. En heel basisschool Nederland deed daar aan mee. Nu krijgen er jaarlijks nog  zo’n 120.000 kinderen schoolmelk. Niet meer heel Nederland dus maar het bestaat blijkbaar nog steeds.

Melk campagnes 1960-1985
Dat wij in Nederland zo gewend zijn om veel melk te drinken is niet zo gek. In 1934 werd het Zuivelbureau opgericht omdat er een enorm melkoverschot was in Nederland. Zo hielden ze de boeren aan het werk (er was immers recessie) en de Nederlanders gingen (veel) meer melk drinken. Het Zuivelbureau richtte zich vooral op de jeugd, compleet met de gesubsidieerde schoolmelk. Wie kent niet de volgende melkcampagnes: ‘Melk Moet’, ‘De M-brigade’ (1957), ‘Joris Driepinter’ (1961), ‘Melk Is Goed Voor Elk’ en ‘Melk De Witte Motor’ (1983). Maar wat niemand wist is dat het Zuivelbureau gefinancierd werd door de industrie. Belangenverstrengeling dus. In 2003 is het Zuivelbureau opgegaan in de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO).

Nog een voorbeeld. De jeugd is veel minder melk gaan drinken. Melk is niet meer ‘cool’ en de smaak van de kinderen tegenwoordig is ook erg veranderd. Nu moet alles zoet zijn, een kleurtje hebben en belletjes. De NZO campagne draait dus weer op volle toeren en heeft het melkproduct Fristi rood fruit geclaimt als gezond. Dit product zit naast koemelk boordevol fructose suikers. Fructose komt een beetje in fruit voor, maar is in dit flesje overmatig toegevoegd. Zeer slecht voor de gezondheid dus.  Toch heeft dit flesje het ‘Ik kies bewust’ logo van, je raadt het al, het Voedingscentrum.
Het Voedingscentrum wordt weer grotendeels gefinancierd door de Nederlandse Overheid.. Lees hier meer over de betrouwbaarheid van het Voedingscentrum: http://www.salusi.nl/voedingscentrum-objectief-betrouwbaar/

(Koe)melk: de nadelen
Onze koeien worden uitgemolken
Een Nederlandse koe wordt letterlijk uitgemolken. Door de huidige bio industrie moet het arme beest 8000-16000 kg melk per jaar produceren (dit was een eeuw geleden 2500 kg!). 8000 kg melk produceren kost net zoveel energie als het voor een mens zou kosten om 8 uur per dag hard te lopen. Pasgeboren kalfjes worden vrijwel direct bij de moeder weggehaald terwijl ze eigenlijk 8 maanden bij elkaar moeten blijven in de natuur. Het kalfje krijgt dus geeneens de moedermelk die het nodig heeft. Koemelk is alleen bedoelt voor kalveren en niet voor mensen en al helemaal niet voor baby’s (zie ook bron onderaan artikel).

Wat maakt koemelk eigenlijk ongeschikt voor menselijke consumptie? Op een rijtje de nadelen van het drinken van koemelk:

Osteoporose
Jarenlang onderzoek onder zowel kinderen als volwassenen laat zien dat melkconsumptie hun botten niet sterker maakt, en ze niet beschermt tegen osteoporose (botontkalking). In landen waar weinig zuivel geconsumeerd wordt komt juist minder vaak osteoporose voor! Een hoge inname van dierlijke eiwitten lijkt een deel van het probleem te vormen: Het lichaam kan calcium daardoor minder goed vasthouden, met negatieve gevolgen voor de botsterkte van dien.

Hart-en vaatziekten
Zuivel bevat relatief veel cholesterol, verzadigd vet, en transvetten, stoffen die een rol spelen bij het ontstaan en verergeren van hart- en vaatziekten. En dat terwijl dit onder Nederlanders de grootste doodsoorzaak is. Een dieet waarbij zuivel en andere dierlijke producten vermeden worden, kan helpen om bloeddruk en cholesterol aanzienlijk te laten dalen.

Diabetes
Verzadigde vetten en transvetten spelen niet alleen een rol bij hart- en vaatziekten, maar hebben ook invloed op de insuline-gevoeligheid van het lichaam. Een overzichtsstudie concludeert dat het vermijden van deze stoffen de kans op type 2 diabetes verkleint, en dat dit in de praktijk betekent dat je voedsel rijk aan verzadigde vetten (vlees en vette zuivelproducten) beter kunt vervangen door voedsel rijk in plantaardige vetten (ongeharde margarines, noten en zaden). Ook voor mensen die al aan type 2 diabetes lijden kan een dieet zonder vlees en zuivel een effectieve strategie vormen.
Wetenschappers vonden tevens een verband tussen het voeden van baby’s met koemelk en het ontstaan van type 1 diabetes.

Kanker
In verschillende studies zijn verbanden gevonden tussen zuivelconsumptie en het ontstaan van zowel borst- als prostaatkanker. Dit lijkt veroorzaakt te worden door het voorkomen van bepaalde groeihormonen en oestrogenen in melk (waaronder het hormoon IGF1) die ons metabolisme verstoren. Een Europese studie liet bijvoorbeeld zien dat mannen met de grootste hoeveelheden IGF1 in hun bloed, een dubbel zo grote kans hebben om prostaatkanker te krijgen. Daarnaast vonden verschillende studies een verband tussen consumptie van het melksuiker lactose en het onstaan van eierstokkanker. Een studie in Denemarken toonde aan dat vrouwen die meer dan twee glazen melk per dag dronken, bijna dubbel zo vaak eierstokkanker kregen als vrouwen die minder dan een half glas melk per dag nuttigden.

Gezond leven zonder koemelk: de alternatieven
Dat is even wennen, het leven zonder (koe)melk. Kan dat? Is dat wel gezond? En krijgen we dan wel genoeg voedingsmiddelen binnen? 75% van de wereldbevolking is in meer of mindere mate lactose-intolerant. Zijn al deze mensen gedoemd tot een ongezond leven? Nee natuurlijk niet!

Melk en andere zuivelproducten bevatten inderdaad nuttige voedingsstoffen zoals calcium en eiwitten. Je kunt echter meer dan voldoende van deze stoffen binnenkrijgen door het eten van andere producten. Veel noten, zaden, bonen, bladgroenten en zeewieren zijn bijvoorbeeld rijk aan calcium, en veel sojadrinks worden ermee verrijkt. Eiwit in het dieet wordt vaak geassocieerd met zuivel en vlees, maar wereldwijd haalt de mens het merendeel van zijn eiwitten uit plantaardige bronnen. Vooral granen, bonen, noten en zaden zijn rijk aan eiwit. Alle twintig essentiële aminozuren, de bouwstenen voor eiwitten die het menselijk lichaam zelf niet kan aanmaken, zitten ook in plantaardig voedsel.

Tegelijkertijd is er dus weinig wetenschappelijk bewijs voor de gezondheidsclaims van zuivel.

Hello Anco op Amsterdam FM over melk
Afgelopen maandag sprak ik met Bert van Galen live op Amsterdam FM over dit onderwerp. Luister hier naar het radiofragment op ons Soundcloud kanaal:



Bronnen voor dit artikel:
'Melk is slecht voor elk!'
'Melk je kan zonder!'

Geen opmerkingen:

Een reactie posten